Jessica den Outer won in 2023 de eerste editie van de Wubbo Ockels Innovatieprijs. Na haar deelname richtte zij Stichting Rechten van de Natuur op. Inmiddels staan 16 gemeenten klaar om natuur juridische rechten te geven. Een gesprek over juridische pioniers, trage politiek en de kracht van een brede beweging.
Stel je voor: een rivier die naar de rechtbank stapt om haar eigen bescherming te eisen. Klinkt als sciencefiction, maar in Ecuador en Nieuw-Zeeland is het al werkelijkheid. Jessica den Outer wil dat Nederland volgt. Als oprichter van Stichting Rechten van de Natuur strijdt zij voor een fundamentele verschuiving in hoe wij naar de wereld om ons heen kijken en hoe de wet dat weerspiegelt.
We spraken haar over de groeiende beweging, de lancering van een nieuwe Wegwijzer voor Gemeenten en de rol die de Wubbo Ockels Innovatieprijs speelde in het ontstaan van de stichting.
Rechten voor wie geen stem heeft
Wat doet Stichting Rechten van de Natuur precies? Jessica: “Wij zetten ons ervoor in dat natuur, zoals rivieren en bossen, juridisch eigen rechten krijgt. Zodat haar belangen direct kunnen worden meegewogen in wetgeving en besluitvorming.”
Momenteel is natuur in de wet een object: iets wat mensen kunnen bezitten, gebruiken of beschermen. Rechten van de Natuur draait dat om. Natuur wordt een subject: een entiteit met eigen belangen die juridisch vertegenwoordigd kunnen worden door een voogd.
“Het grote voordeel,” legt Jessica uit, “is dat beslissingen niet langer alleen óver natuur gaan, maar mét natuur worden genomen. Ecosystemen worden beter beschermd, en schade wordt vaker vóórkomen in plaats van achteraf hersteld.”
Van één naar zestien gemeenten
De groei van de beweging is indrukwekkend. In 2023 was er nog maar één gemeente die verkende wat Rechten van de Natuur op lokaal niveau zou kunnen betekenen. Vandaag staan er zestien gemeenten met het onderwerp op de politieke agenda.
Om die groei verder te versnellen lanceert de stichting op 21 maart een Wegwijzer voor Gemeenten. Een praktisch handboek met concrete stappen: hoe erken je als gemeente de rechten van natuur, en hoe wijs je een voogd aan die die belangen vertegenwoordigt?
“We willen gemeenten in het hele land stimuleren om dit op te pakken,” vertelt Jessica enthousiast. “Innovatieve ideeën om deze Wegwijzer zo breed mogelijk te verspreiden zijn meer dan welkom!”
De Wubbo Ockels Innovatieprijs als startschot
De stichting bestaat mede dankzij de Wubbo Ockels Innovatieprijs. “Wij zijn ontzettend dankbaar en blij dat we dankzij de prijs onze stichting hebben kunnen oprichten,” zegt Jessica. “Het was het startschot dat we nodig hadden.”
Tip voor andere changemakers
Wat zou Jessica adviseren aan anderen die zich willen inzetten voor een betere wereld? “Samen sta je sterker. Bouw aan een brede beweging, zodat het geluid richting de politiek en de rest van de samenleving sterker wordt.”
Het is een les die ze zelf in de praktijk brengt. Rechten van de Natuur is geen eenpersoonsproject, maar een groeiende coalitie van gemeenten, juristen, activisten en burgers die samen geloven dat de verhouding tussen mens en natuur fundamenteel anders kan én moet.
Wil je meer weten of bijdragen?
Stichting Rechten van de Natuur zoekt innovatieve ideeën om de Wegwijzer voor Gemeenten zo breed mogelijk te verspreiden. Ben jij of ken jij iemand die kan helpen? Neem contact op via https://www.rechtenvandenatuur.org/.